In het voetbal wordt vaak gesproken over ‘de 12e man’—een term die verwijst naar de invloed van supporters op het spel. Hoewel er maar elf spelers per team op het veld staan, vormen de fans op de tribune samen een onmisbare kracht die het verschil kan maken. Hun aanwezigheid zorgt voor sfeer, energie en soms zelfs een psychologisch voordeel voor het thuisspelende team.
De invloed van supporters kan zowel positief als negatief uitpakken. Aanmoedigingen en gezangen kunnen de moraal van de spelers omhoog stuwen, waardoor ze net dat beetje extra geven tijdens spannende momenten. Aan de andere kant kunnen negatieve uitingen, zoals spreekkoren of vijandig gedrag, een verlammende werking hebben—niet alleen op de eigen ploeg, maar ook op het spelverloop en de beleving van het publiek.
Naast het publiek speelt ook de scheidsrechter een rol die als ‘12e man’ wordt ervaren, zeker wanneer deze als partijdig wordt gezien. Dit kan de wedstrijd in ongunstige zin beïnvloeden. Tot slot is er de ideale wisselspeler: iemand die met frisse energie het veld betreedt en direct impact heeft op het spelbeeld. Zo kent de 12e man vele gezichten, elk met hun eigen invloed op het verloop van de wedstrijd.
In de kelderklasse krijgt ‘de 12e man’ een heel andere lading. Hier zijn het niet de duizenden fans, maar vooral de vaste groep vrienden, familieleden en trouwe kantinebezoekers die langs de lijn staan te schreeuwen. Ze zorgen voor gezelligheid, laten zich luid horen bij een gemiste kans en weten precies wanneer iemand een biertje verdient na een mooie actie—of juist een troostend schouderklopje na een bal in eigen doel. Hun aanwezigheid tilt de sfeer naar ongekende hoogtes, vooral als er na afloop een kratje koud staat in de kleedkamer.
De invloed van deze supportersgroep is vaak doorslaggevend: een gevatte opmerking vanaf de zijlijn kan het hele team laten lachen, terwijl een streng ‘kom op jongens!’ net dat laatste zetje geeft bij de beruchte laatste minuten. En natuurlijk zijn er de klassieke kelderklasse spreekkoren, die eerder voor hilariteit dan voor intimidatie zorgen. Negativiteit wordt meestal weggewuifd met een knipoog, want in de kelderklasse draait alles om samen plezier maken en de derde helft winnen.
Ook de scheidsrechter in de kelderklasse is een verhaal apart. Vaak een vrijwilliger uit de buurt, die het soms niet zo nauw neemt met de spelregels en regelmatig functiewisselingen ondergaat: van grensrechter tot kantinebeheerder binnen één wedstrijd. Een ‘partijdige’ scheids levert vooral mooie anekdotes op tijdens de nabespreking in de kantine. En de ideale wisselspeler? Die komt meestal net te laat aan, maar brengt altijd nieuwe energie. Zo is de 12e man in de kelderklasse onmisbaar voor het unieke karakter van elke wedstrijd.
Afgelopen zaterdag stond de inhaaluitwedstrijd tegen ZAC 10 op het programma. Beide teams bivakkeren ergens onder in de ranglijst, waarbij dit gezien het spel van de sportvrienden niet de juiste plek is. Maar de volgers weten het probleem: scorend vermogen.
Geheel in lijn met de stand op de ranglijst krijg je dan ook troosteloze potjes op een bijveld. Althans, ‘bijveld’ is nog te rooskleurig voor veld 5 van het Jo van Marle sportpark. In de tijd dat Van Marle voetbalde, was dit waarschijnlijk de standaard, maar toen voetbalde men ook nog met een bal met een veter en strak gestreken katoenen shirts die na enkele keren wassen een compleet andere uitstraling kregen.
Dit veld was zo slecht dat zelfs koeien weigeren om er op te grazen, maar goed, laten we het de charme van de kelderklasse noemen.
De door blessures krappe selectie werd aangevuld met Bram, die het doel weer zou verdedigen, en vanuit JO19-2 werd Joep bereid gevonden om mee te spelen.
Doordat Thom en Luuk de afgelopen weken aantonen een prima centraal duo te vormen, stonden zij weer paraat om de verdediging aan te voeren. Dit leidde voor Luuk na een prima wedstrijd weer eens tot de man-of-the-matchtitel.
Vooraf werd duidelijk dat ZAC een scheidsrechterprobleem had. De geplande scheidsrechter had afgezegd en de vervanger kon er niet op tijd zijn. De leider vroeg of het goed was dat hij de eerste helft zou fluiten. Bij aanvang bleek toch nog een andere supporter bereid te fluiten en zo begonnen we op een hobbelig en keihard veld aan de wedstrijd.
Zoals zo vaak dit seizoen waren we gelijk de bovenliggende partij. Duels werden gewonnen, aanvallen opgezet en mogelijkheden om zeep geholpen. ZAC kon geen vuist maken, laat staan een kans creëren.
Vlak voor rust was het Karel die de 0-1 op het bord zette. Een prima lange bal viel tussen de verdediging en keeper. Karel bleef de verdediger voor en schoof de bal vakkundig langs de keeper in de hoek. Voor de derde wedstrijd op rij werd de rust met een voorsprong gehaald.
In de rust werd er gewisseld, maar het doel was de achterhoede zoveel mogelijk intact te laten. Aangezien Anne Wybe verhinderd was deze dag, had afscheidnemende Matthijs de vlag de eerste helft gehanteerd. Zijn wissel werd nog even uitgesteld en achteraf zijn de sportvrienden hem vergeten alsnog in te brengen. Als grensrechter deed hij het overigens bijna net zo goed als Anne Wybe.
De prima in de geest van de wedstrijd fluitende scheidsrechter werd vervangen door een heuse KNVB-scheidsrechter in de tweede helft. Niet dat hij die uitstraling had, maar na afloop werd dit meermaals bevestigd. Dat een accreditatie van de bond niet altijd wat zegt, werd later pijnlijk duidelijk.
De tweede helft was een kopie van de eerste. De sportvrienden waren de ploeg die voetbalde. ZAC hield tegen en kon bar weinig presteren. Joep speelde als eerstejaars onder 19-speler een prima wedstrijd bij de senioren.
Toch was een foute inschatting van hem de aanleiding voor de 1-1. Een bal op het middenveld werd goed afgeschermd en in de voorhoede was geen ruimte. Joep besloot de bal terug te spelen op Bram, wat op zich geen slechte keuze was. Gezien de staat van het veld was het echter beter geweest om een andere keuze te maken. Door de hobbels in het veld kon Bram de bal niet goed controleren. De leider, die door personele problemen besloten had zichzelf op te stellen, stond op de goede plaats om de bal op te pikken en langs Bram te plaatsen. Wederom een onnodig en onterecht tegendoelpunt, met nog een kwart wedstrijd te gaan.
De scheidsrechter begon in deze fase selectief overtredingen te zien. Twee keer werd een bal door een ZAC’er met de bovenarm of schouder meegenomen, wat niet leidde tot een vrije trap. En natrappen op Luuk na een door hem goed gewonnen duel leverde wel een vrije trap op, maar geen kaart. In de geest van de wedstrijd was dit toen nog te accepteren.
De sportvrienden creëerden een handvol kansen in de tweede helft, waarbij een afgemeten voorzet van Emiel door Cris niet gepromoveerd werd tot een doelpunt. Geheel vrijstaand kopte hij de bal aan de verkeerde kant langs de paal.
Toen kwam het moment van de 12e man van ZAC. De bal werd ingespeeld op Joëll en hij nam deze aan met de schouder en/of bovenarm, vergelijkbaar met twee eerdere situaties waar niet voor gefloten werd. Deze keer vond de scheidsrechter het wel hands en hij floot af. Hierop zei Joëll: “Nu fluit je wel?” Dat vond de scheidsrechter voldoende om een gele kaart te trekken. Met nog 12 minuten te spelen moesten de sportvrienden met een man minder verder.
Dit gaf ZAC aanleiding om nog een keer aan te zetten en voor het eerst in de wedstrijd creëerden zij iets van druk, maar zonder echt gevaarlijk te worden. De sportvrienden kwamen er af en toe gevaarlijk uit, maar ook hier ontstonden geen grote kansen.
Toch kregen de sportvrienden het deksel weer op de neus. Twee minuten voor tijd werd een lange bal de zestien in gepompt. Een scrimmage volgde en via via belandde de bal in het doel: 2-1 voor ZAC.
En zo verliezen de sportvrienden voor de zoveelste keer op een identieke wijze een wedstrijd.
De scheidsrechter heeft hierin een bedenkelijke rol en beïnvloedt met zijn eenzijdige beslissingen de wedstrijd op een negatieve manier. Dat gezegd hebbende verliezen de sportvrienden uiteindelijk niet daardoor. Het gebrek aan doelpunten maken is en blijft een hardnekkig en groot probleem. Maken ze een deel van de kansen af, dan ga je terug naar Berkum met een ruime overwinning.
Genoeg stof om over na te denken en waar richting volgend seizoen de winst te halen valt.
“Zijlijner”
